گروه سنى جزيه دهندگان در عصر انوشيروان كه هم اكنون نقل كرديم ( ما بين بيست تا پنجاه سال ) گواه روشنى بر اين مطلب است ، زيرا اين گروه سنى در حقيقت مربوط به كسانى بوده است كه قدرت حمل اسلحه و شركت در حفظ امنيت و استقلال كشور را داشته‌اند ، ولى به خاطر اشتغال به كسب و كار بجاى آن جزيه مىپرداختند . گواه ديگر اينكه در اسلام جزيه بر مسلمانان لازم نيست ، زيرا جهاد بر همه واجب است و به هنگام لزوم همگى بايد در ميدان نبرد در برابر دشمن حاضر شوند ، اما چون اقليتهاى مذهبى از شركت در جهاد معافند بجاى آن بايد جزيه بپردازند ، تا از اين طريق در حفظ امنيت كشور اسلامى كه در آن آسوده زندگى مىكنند سهمى داشته باشند . و نيز معاف بودن كودكان اقليتهاى مذهبى و همچنين زنان ، پير مردان و نابينايانشان از حكم جزيه دليل ديگرى بر اين موضوع است . از آنچه گفته شد روشن مىشود كه جزيه تنها يك نوع كمك مالى است ، كه از طرف اهل كتاب در برابر مسئوليتى كه مسلمانان به منظور تامين امنيت جان و مال آنها به عهده مىگيرند ، پرداخت مىگردد . بنا بر اين آنها كه جزيه را يك نوع « حق تسخير » به حساب آورده‌اند ، توجه به روح و فلسفه آن نداشته‌اند ، آنها به اين حقيقت توجه نكرده‌اند كه اهل كتاب هنگامى كه به صورت اهل ذمه در آيند حكومت اسلامى موظف است آنان را از هر گونه تعرض و آزارى مصونيت بدهد . و با توجه به اينكه آنها در برابر پرداخت جزيه علاوه بر استفاده از مصونيت و امنيت هيچ گونه تعهدى از نظر شركت در ميدان جنگ و كليه امور دفاعى و امنيتى بر عهده ندارند ، روشن مىشود كه مسئوليت آنها در برابر حكومت اسلامى به مراتب از مسلمانان كمتر است .